Home / Bệnh Ung Thư / Giai đoạn, yếu tố nguy cơ, liệu pháp điều trị u não

Giai đoạn, yếu tố nguy cơ, liệu pháp điều trị u não

Ung thư não là gì?

Một khối u não xuất hiện khi các tế bào tạo thành khối tụ tự dotăng trưởng bất thường trong não. U não được chia ra làm 2 loại: u lành tính và u ác tính (hay còn gọi là ung thư). Ung thư não lại bao gồm ung thư não nguyên phát – khối u bắt đầu hình thànhtừ trong não; và ung thư di căn não – khối u phát lan ra từ một nơi khác trong cơ thể. Các khối u não thường gây ra các triệu chứng khác nhau tùy thuộc vào kích thước và vị trí của khối u. Những triệu chứng này bao gồm đau đầu, co giật, nôn mửa, nhìn mờ, rối loạn thăng bằng hoặc yếu liệt tay chân. Trong đó, triệu chứng đau đầu xuất hiện đầu tiên và thường xuyên hơn cả. Cơn đau đầu thường nặng hơn vào buổi sáng và biến mất sau khi nôn. Khi khối u tiến triển, người bệnh của thể đột ngột bất tỉnh.

 

                             Hình minh họa khối u não. Nguồn internet

 Các yếu tố làm tăng nguy cơ u não

Hầu hết các khối u não đều không tìm ra nguyên nhân chính xác. Tuy nhiên, các yếu tố sau đây được xem xét là yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến u não:

  • Trường điện từ: Năng lượng từ trường dây điện hoặc điện thoại di động có thể làm tăng nguy cơ mắc u não. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo nên hạn chế sử dụng điện thoại di động trong khoảng thời gian dài.
  • Yếu tố di truyền: Khoảng 5% các khối u não có liên quan đến yếu tố di truyền đối với một số tế bào.
  • Chủng tộc: Người da trắng có nguy cơ cao mắc u thần kinh đệm nhưng ít có khả năng mắc u màng não hơn người da đen. Người Bắc Âu có tỉ lệ mắc u não cao gấp đôi người Nhật Bản
  • Chấn thương sọ não và động kinh: Từ lâu đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra mối liên quan đặc biệt giữa chấn thương sọ não với u màng não mà không phải u thần kinh đệm. Một người từng bị động kinh có nguy cơ mắc u não cao hơn người bình thường. Tuy nhiên, mối liên quan này còn chưa rõ ràng, nhiều giả thuyết cho rằng các khối u não gây ra co giật, một số giả thuyết khác nói các cơn co giật làm tăng nguy cơ u não.
  • Hóa chất độc hại: Những công nhân thường xuyên phải tiếp xúc với thuốc trừ sâu, dầu mỏ, cao su hoặc vinyl clorua (hợp chất hữu cơ được sử dụng nhiều trong công nghiệp) có tỷ lệ mắc u não cao hơn người không tiếp xúc thường xuyên với hóa chất độc hại. Do vậy, những công nhân này cần thực hiện bảo hộ lao động tốt và khám sức khỏe định kỳ.
  • Các hợp chất N-nitroso: Một số nghiên cứu về chế độ ăn chỉ ra rằng các hợp chất N-nitroso làm tăng nguy cơ ung thư não. N-nitroso là sản phẩm chuyển hóa của nitrit và nitrat.Đây là các chất được tìm thấy trong thịt ướp muối, khói thuốc lá và mỹ phẩm.
  • Tuổi: Các khối u não thường gặp nhiều hơn ở trẻ em và người lớn tuổi mặc dù nó có thể gặp ở bất kỳ độ tuổi nào
  • Giới: Đàn ông thường hay mắc u não hơn phụ nữ. Tuy nhiên, một số loại u não đặc biệt hay gặp ở phụ nữ, ví dụ như u màng não.
  • Tiếp xúc với nhiễm trùng, virus hoặc các chất gây dị ứng: Nhiễm virus Epstein-Barr (EBV) làm tăng nguy cơ ung thư hạch bạch huyết. Trong các nghiên cứu khác, các nhà khoa học tìm thấy lượng lớn virus khá phổ biến là Cytomegalo Virus (CMV) trong mô khối u não. Ngoài ra, một số loại virus khác được chứng minh là gây ra khối u não trong nghiên cứu trên động vật.Tuy vậy, cần thêm nhiều hơn những nghiên cứu tìm hiểu việc nhiễm trùng, nhiễm virus hoặc dị ứng có làm tăng nguy cơ u não ở người hay không.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những bệnh nhân có tiền sử bị dị ứng hoặc mắc bệnh ngoài da có ít nguy cơ mắc glioma hơn những người khác.

(Glioma: là khối u phổ biến nhất trong não, bắt nguồn từ các tế bào thần kinh đệm của hệ thần kinh.)

Ung thư não có những giai đoạn nào?

Ung thư não gồm có 3 giai đoạn: I, II, III. Ung thư giai đoạn I có triệu chứng chưa rõ ràng, ít ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Các giai đoạn sau, khi kích thước khối u tăng lên,triệu chứng trở nên rõ ràng hơn, gây trở ngại nhiều cho cuộc sống hàng ngày của người mắc bệnh.

 

  • Ung thư não giai đoạn I (giai đoạn đầu)

Ở giai đoạn I, những khối u mới hình thành nên kích thướcnhỏ,các tế bào ung thư chưa có sự khác biệt rõ rệt với nhiều các tế bào bình thường. Do vậy,những cơn đau đầu chỉ xuất hiện thoáng qua, người bệnh thường không để ý và dễ bỏ qua.

*Biểu hiện ung thư não giai đoạn I

Những cơn đau đầu thường đi kèm với triệu chứng mệt mỏi, chóng mặt, hôn mê, và buồn nôn…Những biểu hiện này có thể xuất hiện cùng lúc hoặc rời rạc. Vì thế mà đa số bệnh nhân chủ quan, nhầm lẫn với các căn bệnh khác.

Chúng ta cần lưu ý rằng các cơn đau đầu do mệt mỏi, căng thẳng thường xuất hiện vào buổi tối,còn những cơn đau đầu do ung thư thường diễn ra vào lúc sáng sớm, khi mới tỉnh dậy, đau tăng lên khi ho hay thay đổi tư thế đột ngột và đau giảm sau khi nôn xong..

Hình minh họa u não gây đau đầu. Nguồn internet

 

  • Ung thư não giai đoạn II

Ở giai đoạn II, khối ung thư có kích thước lớn và phát triển tương đối nhanh. Chúng chèn ép vào nhu mô não lành vùng lân cận, gây ảnh hưởng đến những chức năng sinh lý mà vùng não đó điều khiển.

Khi khối u ung thư phát triển đến kích thước nhất định, chúng không chỉ chèn ép lên nhu mô não lân cận mà còn chèn ép lên hộp sọ gây tăng áp lực nội sọ. Những bệnh nhân bị tăng áp lưc nội sọ thường có các triệu chứng sau:

+ Đau đầu: Đau nhiều về đêm và sáng sớm, đau tăng khi ho, thay đổi tư thế đột ngột và vận động mạnh.Ngồi và nằm giúp người bệnh giảm đau. Bệnh nhân có xu thế quay đầu về bên chứa khối u vì tư thế này đỡ đau hơn, ngược lại quay đầu về bên lành thì đau tăng. Đau đầu do ung thư não ít đáp ứng với thuốc giảm đau, nhưng sử dụng thuốc chống phù não lại giúp giảm đau lâu hơn.

+ Nôn: Bệnh nhân ung thư não thường xuyên có cảm giác buồn nôn do kích thích dây X. Sau khi nôn, cơn đau đầu cũng theo đó mà giảm rõ rệt.

+ Rối loạn thị giác: Những bệnh nhân có hội chứng tăng áp lực nội sọ do u não thường có dấu hiệu nhìn mờ, nhìn khó, nhìn đôi. Soi đáy mắt phát hiện tổn thương đáy mắt, phù gai thị.

Bệnh nhân ung thư não sẽ giảm hoặc mất đi một vài giác quan tạm thời như thị giác, thính giác, khứu giác,.. Ngoài ra, các khối u não còn gây ra triệu chứng nghiêm trọng khác là co giật hay còn gọi là động kinh. Một số người có thể chỉ bị co giật ở một cánh tay hoặc chân, một số người khác lại bị co giật toàn bộ cơ thể. Đa số người bệnh khi gặp các biểu hiện này thường xuyên, chất lượng sống bị ảnh hưởng thì đều đi khám và nhờ đó được điều trị u não ở giai đoạn này.

 

  • Ung thư não giai đoạn III

Giai đoạn III là giai đoạn cuối cùng của ung thưnão. Khi bệnh chuyển sang giai đoạn này, những cơn co giật không chỉ diễn ra ở vùng đầu mà còn gây đau đớn khắp người. Nguyên nhân là do những tế bào ung thư não đã di căn xa đến nhiều vị trí trong cơ thể.Tiên lượng sống của những bệnh nhân lúc này rất dè dặt.

Lúc này, các cơn động kinh, co giật, rối loạn tâm thần xuất hiện thường xuyên, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người bệnh, nặng hơn còn có thể gây mất ý thức, liệt nửa người…

Phương pháp điều trị

Tùy thuộc vào vị trí, kích thước và nguồn gốc của khối u mà bác sĩ sẽ đưa ra các phương pháp điều trị cụ thể tương ứng. Nguyên tắc điều trị cho bệnh nhân u não bao gồm tiêu diệt khối uđiều trị triệu chứng nhằm giảm đau đớn, nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Các phương pháp tác động trực tiếp vào khối u não bao gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị và liệu pháp miễn dịch. Các phương pháp điều trị triệu chứng bao gồm: thuốc chống co giật, thuốc giảm đau, thuốc chống phù. Cùng tìm hiểu các phương pháp điều trị trên được áp dụng cụ thể như thế nào!

  • Phẫu thuật:Phương pháp phẫu thuật thường được áp dụng với những bệnh nhân ung thư não nguyên phát, vị trí khối u nông, cách xa các mạch máu lớn và khu vực chức năng quan trọng trong não. Tùy vào vị trí và kích thước của khối u, các bác sĩ sẽ quyết định mổ mở hộp sọ, mổ nội soi qua mũi hay mổ định vị có robot hỗ trợ.Phương pháp phẫu thuật có thể cắt bỏ hoàn toàn khối u, tránh tái phát sau khi phẫu thuật, tuy nhiên có thểdó nhiều rủi ro trong quá trình mổ và biến chứng sau mổ.
  • Xạ trị: Phương pháp xạ trị thường được sử dụng cho các khối u ở quá sâu hoặc gần mạch máu lớn nếu phẫu thuật có thể gặp rủi ro và biến chứng. Với hệ thống máy gia tốc tuyến tính trang bị thêm máy chiếu X-Knife chuyên dùng trong xạ trị u não, bác sĩ có thể chiếu chính xác chùm năng lượng phóng xạ vào khối u để tiêu hủy nó một cách an toàn.
  • Hóa trị: Hóa trị là một trong những phương pháp phổ biển trong điều trị ung thư não, nhưng ít có tác dụng với các khối u nhu mô não lành tính. Điều trị bằng hóa chất cho bệnh nhân mắc bệnh u não gặp nhiều hạn chế do kết cấu đặc biệt của hàng rào máu não nên hóa chất chỉ xâm nhập được một phẩn nhỏ vào các tế bào ung thư. Chính vì vậy mà liệu pháp hóa trị chỉ dùng cho các bệnh nhân ung thư não tiến triển nhanh hoặc hỗ trợ cho phương pháp xạ trị, phẫu thuật. Các hoá chất được dùng trong điều trị u não có thể kể một vài loại sau: Cyclophosphamide (Endoxan), 5 Fluoro-Uracyle (5FU), Methotrexate (Aethopterin), Vincristine (Oncovin), Mythramycine (Mithrancin), Doxorabicine (Adriamycine).
  • Liệu pháp miễn dịch: Phương pháp này khác biệt với các phương thức can thiệp loại bỏ khối u thường thấy như phẫu thuật, hóa trị hay xạ trị, ở việc nâng cao vai trò hệ thống miễn dịch để chống lại tế bào ung thư một cách tự nhiên. Phương pháp này giúp tăng cường số lượng và chất lượng các tế bào miễn dịch, qua đó tiêu diệt tế bào ung thư, phòng chống di căn. Phương pháp này cho phép bệnh nhân tiếp tục duy trì chất lượng sống tốt sau khi điều trị, ít gặp phải tác dụng phụ không mong muốn.

Kết luận

Những bệnh nhân được chẩn đoán u não thường suy sụp cả sức khỏe và tinh thần. Việc này gây ảnh hưởng tiêu cực đến đáp ứng điều trị và tiên lượng bệnh của bệnh nhân. Vì vậy, những bệnh nhân mắc ung thư nói chung và mắc u não nói riêng nên thường xuyên nói chuyện, bày tỏ cảm xúc, giải tỏa áp lực tâm lý với bạn bè, gia đình hoặc bác sĩ. Ngoài ra, bệnh nhân nên chăm sóc tốt hơn cho sức khỏe bản thân bằng các chọn cho mình một chế độ ăn uống lành mạnh nhiều trái cây, rau và ngũ cốc,tập thể dục nhẹ nhàng và ngủ đủ giấc.

  1. Tài liệu tham khảo

About admin

Check Also

YẾU TỐ DI TRUYỀN TRONG UNG THƯ VÚ

Có bao giờ bạn tự hỏi, nếu mẹ hoặc bà của bạn mà bị mắc …

Leave a Reply to Andrewshief Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *